|
KALP DAMAR HASTALIKLARININ OLUŞUMUNDAKİ RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR Koroner arter hastalığı ile mücadelede en önemli adım, hastalığa yol açan nedenleri yani risk faktörlerini ortadan kaldırmaktır. Hastalık bir takım risk faktörleri varlığında çabuk ortaya çıkmakta ve hızlı ilerlemektedir. Her birey yaşam tarzını değiştirerek özellikle bazılarını tamamen ortadan kaldırabileceği risk faktörleri bilmeli ve bu konuda toplumsal bir sağlıklı yaşama bilincine ulaşmak gereklidir. Kalp damar hastalıklarına yol açtığı uzun yıllardan beri bilinen risk faktörleri şöyle sıralanabilir: 1.Yaş: Erkeklerde 45 yaşın üstü, kadınlarda 55 yaşın üstü veya erken menopoz 2.Cinsiyet: Erkeklerde daha sık 3.Aile öyküsü: Birinci derecede (anne, baba, kardeş) erkek akrabalarda 55 yaşından, birinci derecede kadın akrabalarda 65 yaşından önce kalp damar hastalığı, kalp krizi (enfarktüs) veya ani ölüm bulunması 4.Sigara içiyor olmak 5.Hipertansiyon (130/85 mmHg veya daha fazla veya hipertansiyon için tedavi alıyor olmak) 6.İyi kolesterolün (HDL kolesterol) 40 mg/dl'den düşük olması ( İyi kolesterol düzeyinin 60 mg/dl’den fazla olması hastalık riskini azaltmaktadır.) 7.Total kolesterolün 200 mg/dl'den fazla olması (kötü kolesterol olan LDL-kolesterolün 130 mg/dl'den fazla olması). 8.Hareketsizlik: Haftada en az 3 gün ve günde en az 30 dakika egzersize zaman ayırmalısınız (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet, dans, bahçe işleri vs.). 9.Şeker hastalığı (diabetes mellitus) 10.Kilo: Kriter, vücut kitle indeksi ve bel çevresidir. (VKİ: kg/m2). Vücut kitle indeksinin 25’in üzerinde olması veya bel çevresinin erkeklerde 94 cm, kadınlarda ise 80 cm’nin üzerinde olması, yalnızca kalp damar hastalığı,şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği ve tansiyon yüksekliği riskini de arttırmaktadır. 11.Stres: Uzun bir zaman sürekli strese maruz kalma, hastalığın gelişmesini kolaylaştırmaktadır. Sıralanan bu risk faktörlerinin bazıları düzeltilebilirken, bazıları değiştirilemez (yaş, cins, aile öyküsü gibi). Bu risk faktörleri, henüz kalp hastalığı gelişmemiş kişilerde ciddi kalp hastalığı gelişme riskini gündeme getirirken, kalp damar hastalığı oluşmuş kişilerde ise uygun tedavinin yanında bu risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik yaşam tarzı değişikliği yapılmadığı sürece, hastalık ilerlemeye ve daha da kötüleşmeye devam eder. Buna karşılık uygun yaşam tarzı değişikliği ile risk faktörleriyle mücadele hastalığın ortaya çıkışını önler, hastalık gelişenlerde ise ilerleme hızının yavaşlatır hatta durdurabilir. Kalp damar hastalıkları ile mücadele, değiştirilebilir risk faktörleriyle mücadele demektir. Dr. M. Nihat ÖZER Kadiyolog Özel İskenderun Gelişim Hastanesi |