Uzm. Dr. Salih AĞAR
1969 yılında Tarsus’ta doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Tarsus’ta tamamladıktan sonra 1993 yılında İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Elazığ , Adana , Mersin illerinde 5 yıl sağlık ve yönetim alanında görev yaptıktan sonra 2004 yılında Çukurova Üniversitesi Anestezi ve Reanimasyon Anboloji uzmanlığı aldı. K.Maraş Devlet Hastanesi’nde 2005 yılına kadar görev yaptı. Halen Hastanemizde Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı olarak görev yapmaktadır.
Ameliyat olacak hastaların, anestezi ve anesteziye bağlı riskler hakkında bilgi eksiklikleri ve birtakım yanlış düşünceleri mevcut olabilir. Ameliyata alınacak birçok hasta “Anestezi” kelimesinin ne anlama geldiğini bilmemektedir. Hastaların çoğunluğu ameliyatın sadece cerrahlarca yapıldığını ve bütün sorumluluğun cerraha ait olduğunu düşünür. Cerrahını seçmekte son derece titiz davranan hasta, çoğu kez anestezi doktorunu tanımaz bile.
GENEL ANESTEZİ NEDİR?Genel Anestezinin alternatif formları da mevcuttur. Bunlar Bölgesel Anestezi, Lokal Anestezi ve Sedasyon şeklinde gruplandırılabilirler.
Anestezi, duyumsama yokluğudur. Genel Anestezi, geçici bilinç kaybı ile birlikte duyu fonksiyonlarının ortadan kalkmasıdır. Alman tıbbında ve Türkiye’de bazı insanlar arasında Genel Anestezi deyimi yerine “Narkoz” da denilmektedir. Narkoz, anestezi ile eş anlamlı gibi görülüyor olsa da, tam bilinç kaybı olmadan, duyarlılığın ileri derecede ortadan kalkmasıyla oluşan belirgin uyuşma halidir.
Bölgesel Anestezi:Hava yolunun korunmasını sağlama avantajindan dolayı bazı durumlarda bölgesel anestezi daha güvenilirdir. Örnegin hasta tok ise, veya solunumla ilgili problemleri mevcutsa daha avantajlı olur.
Ayrıca bölgesel anestezi uygulanan hastalarda ameliyat sonrası ağrı daha az olur.
: Vücudun bir parçasının duyusunun ortadan kaldırılmasıdır.Kişi ameliyat sırasında etrafında olan olaylardan haberdardır. Örneğin bir kolun ağrı duyusu bölgesel blok yapılarak ortadan kaldırılabilir. Yada epidural veya spinal anestezi uygulanarak, yani omurilikten çıkan sinirler lokal anestezik ilaçlarla bloke edilerek ameliyat olucak bölgedeki ağrı duyusu kaldırılabilir.
Lokal Anestezi:Sadece vücudun küçük bir bölümünün ağrı duyusunu ortadan kaldırır. Örneğin cilt kesisi olduğunda dikiş atmak için yararlanılabilir.
Sedasyon:Hastayı rahatlatmak ve sakinleştirmek için kullanılır. Bilinç açıktır, geçici hafıza kaybı söz konusudur.Genellikle lokal ve bölgesel anesteziyi desteklemek amacıyla kullanılır.
GENEL ANESTEZİKLERİ KİM UYGULAR?Kanada’da anestezi, bu dalda uzmanlığını almış doktorlar tarafından uygulanır. Hemşireler Kanada’da anestezi veremezler. Kanada ve İngiltere’de anestezi uygulayan doktorlara “Anestezist”, Amerika’da “Anesteziolojist” denilmektedir.
Türkiye’de Anestezi Uzmanlık Eğitimi “Anesteziyoloji ve Reanimasyon” adı altında TUS’da başarılı olduktan sonra enaz 4 yıllık eğitim sürecinden sonra gerçekleşmektedir. Günümüzde 30 Tıp Fakültesi, 22 Sağlık Bakanlığı ve SSK Eğitim Hastaneleri olmak üzere toplam 52 merkezde eğitim verilmektedir.Amerika’da toplam hekim sayısına anesteziyolog oranı %3.3, İngiltere’de %6 iken Türkiye’de bu oran %1.7’dir. Bu nedenle gelişmiş ülkelerde anestezi uygulamalarının tamamı anesteziyologlar tarafından yapılırken Türkiye’de bu gerçekletememektedir.
Türkiye’de anestezi uzmanının bulunmadığı yerlerde anestezi, Anestezi Teknisyenleri tarafindan verilmektedir. Anestezi Teknisyenleri lise sonrası 2 yıllık Sağlık Meslek Yüksek Okulunun Anestezi bölümünden mezun olmuş kişilerdir. Tıp eğitimi almamış kişiler tarafından anestezi uygulanması çeşitli sakıncaları beraberinde getirmektedir. Türkiye’de hemşirelerin anestezi verme yetkileri yoktur.
PREMEDİKASYON NEDİR? AMACI NEDİR?Halk arasında “Cesaret İğnesi de denilen premedikasyonun en önemli amacı ameliyata girecek hastanın endişesini, korkusunu azaltmak, hafif uyku hali oluşturmak, bulantı, kusma, kalp ritm bozukluklarını önlemek, tükrük ve üst solunum yollarının salgılarını azaltmaktır.
ANESTEZİSTLER GENEL ANESTEZİYİ NASIL UYGULAR?Anestezist, hasta ameliyat masasına geldiğinde ilk önce hastanın kalp atımları, kan basıncı (tansiyon), kan oksijen düzeyi ve vücut ısısını saptamaya yarayan ölçümleri yapar.
Genel Anestezi sırasında uyku, bilinç kaybı, ağrı yokluğu, hareket yokluğu oluşmaktadır. Genelde ilacın damar içine enjeksiyonu ile anesteziye başlanır, bilinç kaybını takiben kaslar kas gevşetici ilaç ile felç haline sokulur. Ameliyat sırasında hastanın solunumu kontrol altında tutulmalıdır ve anestezinin devamı için anestezik gazlar kullanılır. Bu nedenle hastanın soluk borusuna “Endotrakeal Tüp” denilen bir tüp yerleştirilip bunun aracılığıyla hasta anestezi makinasına bağlanır. Son yıllarda ‘Laringeal maske’de aynı amaç ile kullanılmaktadır. Makine aracılığıyla hastaya oksijen, hava ve anestezik gaz karışımı verilir. Hastanın ameliyat boyunca tüm yaşamsal fonksiyonları ( Solunum, Kan Basıncı, Kalp Ritmi vb ) ve kanamalar, verilecek sıvılar anestezist tarafından izlenir ve yukarıda belirtilen fonksiyonların devamı sağlanır.
Anestezistler hastanın hangi ameliyatı olacağını, özgeçmişi ve soygeçmişini bilmelidir. Özellikle anesteziklerle ilgili geçmişini iyi sorgulamalıdır.